Có một thời gian LeoX cũng nghĩ đến chuyện tập trung vào trading. Kết quả của nó đến nhanh, dễ thấy, tạo cảm giác đây là một cách kiếm tiền vừa nhanh vừa hấp dẫn. Ở trong bối cảnh đó, rất khó để không nghĩ rằng nếu mình không tham gia thì đang bỏ lỡ điều gì đó.
Nếu bạn tìm hiểu về những trader nổi tiếng, ví dụ như Jesse Livermore, bạn sẽ thấy điều này khá rõ.
Livermore là một trong những trader huyền thoại của thị trường chứng khoán Mỹ, từng kiếm được khối tài sản rất lớn nhờ trading, đặc biệt trong những giai đoạn thị trường biến động mạnh.
Nhưng cuộc đời của ông cũng gắn liền với những thăng trầm rất lớn, cả về tài chính lẫn tâm lý. Ông không chỉ kiếm được rất nhiều tiền, mà cũng từng mất gần như tất cả nhiều lần. Cuộc sống của ông gần như xoay quanh thị trường: theo dõi liên tục, phản ứng rất nhanh với biến động, chịu áp lực lớn, và kết quả thì lên xuống rất mạnh.
Đó không phải là kiểu “đầu tư rồi để đó”. Đó là một công việc toàn thời gian, thậm chí còn hơn thế.
Và câu hỏi LeoX tự hỏi không phải là “LeoX có kiếm được tiền theo cách đó không?”, mà là “LeoX có thực sự muốn sống kiểu đó không?”.
Ngắn hạn đòi hỏi rất nhiều thứ: tốc độ, phản xạ, khả năng chịu áp lực và việc phải ra quyết định liên tục. Bạn không có nhiều thời gian để suy nghĩ lại. Sai là trả giá ngay.
Ngược lại, nếu tiếp cận theo hướng dài hạn, mọi thứ diễn ra khác hẳn: bạn không cần phản ứng liên tục với từng biến động nhỏ, nhưng đổi lại phải chấp nhận chậm, chấp nhận việc “không có gì xảy ra” trong một thời gian dài, và chấp nhận việc kết quả không đến ngay.
LeoX nhận ra là LeoX không thích phải ngồi nhìn bảng giá liên tục, không thích cảm giác phải phản ứng nhanh mỗi ngày, và cũng không muốn luôn phải xoay vần với cảm xúc lên xuống, tham lam rồi sợ hãi hoặc tiếc nuối. Quan trọng hơn, LeoX không muốn cuộc sống của LeoX cứ xoay quanh thị trường như vậy.
Một điều khá dễ bị bỏ qua là khi nghĩ đến trading, nhiều người chỉ nhìn vào kết quả: lợi nhuận nhanh, những cú “ăn đậm”. Nhưng lại ít khi nghĩ đến phần còn lại: thời gian phải bỏ ra, áp lực phải chịu, và cách nó ảnh hưởng đến cuộc sống. Mỗi cách kiếm tiền đều có cái giá của nó, vấn đề là bạn có sẵn sàng trả cái giá đó hay không.
Với LeoX, câu trả lời là không. Điều này không có nghĩa là trading sai, nó chỉ có nghĩa là nó không phù hợp với LeoX cho phần lớn thời gian và phần lớn tài sản.
Một sai lầm khá phổ biến là cố gắng làm cả hai: vừa muốn đầu tư dài hạn, vừa muốn trade ngắn hạn.
Nghe thì hợp lý, nhưng thực tế hai cách này rất khác nhau: một bên cần kiên nhẫn, một bên cần phản xạ nhanh; một bên chấp nhận chậm, một bên phải liên tục hành động và đối mặt với cảm xúc lên xuống.
Nếu bạn không tách rõ, rất dễ rơi vào trạng thái lúc thì nghĩ dài hạn, lúc thì hành động như ngắn hạn, và cuối cùng không theo được cái nào đến nơi.
Điều này thường không xảy ra một cách rõ ràng, mà diễn ra rất âm thầm. Khi thị trường thuận lợi, bạn dễ nghĩ mình đang đầu tư dài hạn, sẵn sàng nắm giữ và nói với bản thân là không cần quan tâm đến biến động ngắn hạn. Nhưng khi thị trường bắt đầu đi ngược lại, tâm lý lại thay đổi rất nhanh. Những biến động nhỏ bắt đầu trở nên khó chịu, và bạn sẽ vô thức phản ứng như một người đang trade: muốn thoát ra, muốn “xử lý” ngay lập tức.
Ngược lại, cũng có những lúc bạn tham gia với tư duy ngắn hạn, nhưng khi vị thế đi sai hướng, bạn lại chuyển sang tự trấn an rằng mình đang đầu tư dài hạn để tiếp tục giữ. Lúc đó, quyết định không còn dựa trên cách tiếp cận ban đầu, mà chỉ là cách để né việc phải thừa nhận mình sai.
Vấn đề là hai cách tiếp cận này có logic hoàn toàn khác nhau. Dài hạn chấp nhận biến động để đổi lấy thời gian, còn ngắn hạn thì phải phản ứng nhanh với biến động đó. Khi bạn trộn hai cách lại với nhau, bạn sẽ không làm đúng cái nào: vừa không đủ kiên nhẫn để đi dài hạn, vừa không đủ kỷ luật và tốc độ để trade ngắn hạn.
Và đó là lý do vì sao nhiều người cảm thấy mình đã “làm đủ thứ”, cố gắng vừa kết hợp đầu tư vừa kết hợp trading nhưng kết quả lại không đi đến đâu.
Vậy nên thay vì cố gắng làm tất cả, LeoX chọn một con đường mà LeoX có thể đi lâu dài. Không phải vì nó tốt hơn, mà vì LeoX có thể sống với nó. Quan trọng hơn nữa, là sự tỉnh thức để nhận ra lúc nào hành động của mình mâu thuẫn với mục đích ban đầu.
Cuối cùng, câu hỏi không phải là “Trading có tốt không?” hay “Đầu tư dài hạn có tốt hơn không?”, mà là “Bạn có muốn sống theo cách đó không?” Vì cuối cùng, đầu tư không chỉ là chuyện tiền bạc, mà là cách bạn chọn sống.
