Kể câu chuyện này để thấy là việc kiếm tiền hay làm giàu thực ra nó không nặng nề nhiều về kiến thức như mọi người vẫn tưởng. Thực chất thì nó thiên về việc không lười khá nhiều – không lười nghĩ và không lười làm. Với nhân vật trong câu chuyện này thì là không lười làm việc, còn với người làm đầu tư thì có lẽ là không lười “do homework” bằng cách tập hợp thông tin, nghiên cứu, tính toán ….
Chuyện là về bác giúp việc nhà LeoX. Dù qua nhiều đời giúp việc đây chắc là bác giúp việc mà LeoX quý và nể nhất. LeoX gặp bác một cách tình cờ và ngẫu nhiên khi một bà giúp việc khác bỗng dưng dẫn tới giới thiệu đúng lúc mình cần. Bác tự giới thiệu là đã làm 1 năm trông trẻ cho 1 nhà ở Hà Đông. Vốn rất biết cách test những người hay nói dối nên LeoX hỏi thêm vài ba câu chi tiết 1 cách bâng quơ và bất ngờ, tuy nhiên bác cũng trả lời trôi chảy cả. Sau này khi đã thành thạo công việc với một sự cố gắng đáng nể, bác mới cười hì hì bảo xin lỗi nhé, hồi đấy chị nói dối đấy, chị chưa đi làm ở đâu bao giờ, làm nhà em là đi làm lần đầu.
Rồi bác kể là có 2 con trai đi làm trên HN gửi tiền về cho nên bác mua được mấy quả đồi gần nhà. Giờ trồng cây lâu năm để lấy gỗ xong rồi nên để ông chồng ở nhà chăm lợn gà và chăm cây, còn mình đi kiếm việc làm thêm để có thêm tiền mua quả đồi nữa. Tò mò LeoX mới hỏi han thêm: chị mua đất đồi giá bao nhiêu? Trồng cây lâu năm bán lấy gỗ bán được nhiêu? Thế lỡ cây bệnh chết thì sao? Tiền phân bón này nọ tốn nhiều không? Ở quê chị ai cũng làm vậy ah?
Hỏi một hồi rồi lấy điện thoại ra bấm bấm tính mới thấy phải nói là bác tính toán xuất sắc vì lợi nhuận thu về 20-25% / năm chưa kể đến yếu tố đất lên giá. Vừa đầu tư đất vừa có dòng tiền trên đất gấp mấy ngân hàng, tính toán phải gọi là cao thủ chứ chẳng đùa. Số liệu cụ thể mỗi khoản thì không nhớ vì cũng cách đây 5-7 năm rồi, nhưng tỷ suất lợi nhuận tính thì nhớ mãi vì hồi đấy LeoX cũng chỉ đặt mục tiêu tỷ suất lợi nhuận vậy thôi.
Câu trả lời cho câu hỏi “ở quê chị ai cũng làm vậy ah” là LeoX nhớ câu trả lời nhất. Chị ấy bảo không, mọi người toàn trồng cây ngắn ngày kiểu như sắn với khoai, vì thu hoạch được nhanh. Chị thì thích trồng cây lâu năm, chậm thu tí nhưng chắc và không kiểu năm được mùa mất giá, được giá mất mùa như mấy cây ngắn ngày. Với lại họ thích cây ngắn ngày vì họ cần phải quay tiền liên tục, cứ vay mượn mua ti vi xe máy hay làm nhà xong lại phải làm cái gì nhanh nhanh ra tiền để trả nợ trả lãi. Mà đa số là không thu được tiền về sớm là không chịu được đâu, ai cũng thích có tiền nhanh cơ. Chị chả vay nợ gì nên trồng cây lâu năm chờ vài năm chả vấn đề gì vì chị cứ có tiền chị lại mua đất đồi rồi trồng lứa này gối lứa khác, cây nó cứ ở đó nó lớn cho gỗ, còn mình cứ làm gì mình làm”.
Nói sao làm vậy, cứ tích được lương 1 khoản khá khá, bác lại xin ứng thêm tiền để mua vì “ở quê có người bán cái đồi kế cạnh giá tốt quá”. Lần nào xin về cũng chủ yếu về vì đi mua đất với mua giống, còn đâu phân bón này nọ thấy gọi điện thoại điều chồng từ xa hết.
Nghe câu chuyện mà thấy giống tư duy đầu tư ngắn hạn vs dài hạn , đầu tư vs đầu cơ ra phết. Ai cũng thích kiếm tiền nhanh và ngại làm những thứ dài hạn, ai cũng thích phải mua gì ra tiền ngay nhìn thấy lãi ngay … mà phần thắng thì không thuộc về số đông.
Vài năm sau bác xin về quê vì phải làm nhà cho con trai lấy vợ. Bẵng đi một thời gian bác gọi điện hỏi thăm và livestream cho xem công trình. Một biệt thự màu trắng tinh khôi phía trước sân có khoảnh đất trồng hoa hồng và treo lan. Hỏi ra mới biết đây là biệt thự hoa hồng to nhất xã. Bác còn kể cả xã bảo chị hâm, ai lại sơn màu trắng cho nó bẩn, phải màu vàng ngói đỏ mới đẹp. Nhưng chị kệ. Đợt sang Vinhome riverside (khu nhà giàu ở HN theo kiến trúc tân cổ điển) , thấy biệt thự trắng đẹp quá nên chị chụp ảnh về bắt chước. Rồi chị bảo nhà cửa xong xuôi rồi, con lấy vợ rồi, cây chị trồng đợt mới xong hết rồi nên nhà chả còn việc gì làm, em có cần nữa không chị lên giúp.
-------------------------
Lần 2 bác quay lại …
Lần này thì bác nhàn hơn lần trước rất nhiều vì tụi trẻ con h đã lớn hết cả, rất tự giác và cũng giúp đỡ được khối việc nhà. Vì thế mà lại phát hiện ra 1 góc khác của bác. Như nhiều giúp việc khác rảnh quá thì xem ti vi với youtube, nhưng bác chọn đọc sách. Bác thích mấy quyển của Tony buổi sáng vì nó gần gũi và dễ đọc, rồi đọc cả sách Phật giáo, thiền và yoga mà nhà LeoX có sẵn.
Khi LeoX thuê thầy về dạy bơi cho con, bác đi trông cháu bơi nhưng cũng bảo chị tranh thủ học ké. LeoX thuê thầy dạy piano cho con, cũng bê ghế ngồi bên cạnh học mót. Thực ra sau cũng bỏ piano vì học thấy không vào, nhưng nhờ trẻ con chỉ cho mà cũng xóa mù được nốt nhạc và chuyển sang học đàn bầu vì thích tiếng đàn bầu. Chả hiểu lọ mọ thế nào đi mua được cây đàn bầu, cứ tối ăn cơm dọn dẹp xong lại giở sách ra ngồi học. Rồi cũng chả hiểu thế nào mà quen được ông thầy dạy đàn bầu, ông í còn dạy miễn phí cho không lấy tiền, còn cho cả sách.
Sáng ngủ dậy đã thấy bác vác thảm yoga ra sân tập. Lúc mình dậy tập thì bác tập xong đi nấu ăn sáng cho cả nhà. Có lúc rảnh thấy bác ôm sách ra sân ngồi đọc. LeoX bảo: thế nào mình lại có duyên gặp nhau, em thấy chị hợp với nhà em thật í. Bác bảo thế mới ở cùng nhau được, rồi kể mấy bà giúp việc trong tòa cứ xui đi xăm mày, cắt mí với nhuộm tóc, chị kệ. Mình không hợp làm trông thấy lố lăng mà phí tiền, để tiền về mua thêm quả đồi nữa còn hơn.
Rồi một ngày bác thỏ thẻ, rảnh quá chị thấy buồn, cho chị đi làm thêm theo giờ mấy tiếng buổi sáng nhé. LeoX vui vẻ đồng ý vì cũng mong bác có thêm thu nhập để ở với mình lâu dài. Mà làm cho ai giờ? em không biết ai cần tìm người theo giờ trong tòa mình cả. Nhưng hóa ra là bác đã tự tìm được. Chả hiểu mỗi lần đi đưa đón cháu, khoa chân múa tay giải thích kiểu gì với 1 bà nước ngoài cũng có con học cùng con LeoX mà biết được bà ấy cần tìm người dọn nhà theo giờ và đưa đón con.
Thế là từ đó sáng bác lên dọn nhà giúp người ta, chiều đón cả mấy đứa trẻ con cả thể về nhà và thế là kiếm thêm được 1 khoản kha khá. Mừng cho bác, và cũng mừng luôn cho mình vì chiều chiều thấy tụi trẻ con chơi với nhau xí xố tiếng Anh – coi như được luyện thêm tiếng Anh với bạn bản ngữ. Bác còn nhận cho mèo ăn và tưới cây giúp 1 vài nhà trong tòa theo thời vụ nên nói chung là thu nhập hàng tháng phải hơn gấp đôi so với mức lương giúp việc bình quân.
Tiết kiệm được một khoản kha khá rồi nghe câu được câu chăng việc LeoX đầu tư chứng khoán, bác bảo lãi hơn trồng cây thế, hay cho chị gửi tiền đầu tư hộ chị nhé. LeoX không nhận được vì không có thời gian và tâm trí để xử lý thêm 1 khoản tiền nhỏ và cũng không muốn nhận chỉ vì người ta tin mình. Nhưng phải công nhận là bác nhanh nhạy và thức thời thật sự :)). Có lần LeoX và mấy người bạn bàn nhau về ý tưởng một số sản phẩm tài chính mới, bác đang nấu cơm mà nghe loáng thoáng cũng có vẻ hiểu tụi nó tranh luận gì nên chờ lúc mọi người nói hết bèn chêm vô. “Chị nghĩ khó khăn lớn nhất của những người không dám đầu tư là vì họ không tự tin là làm được, mà không tự tin vì không có kiến thức. Dù không tự mình làm được thì cũng phải hiểu được chứ không thì thà cứ gửi tiết kiệm cho lành”. Không nhớ rõ lúc đấy cả bọn đang tranh luận cái gì, nhưng câu nói đó rõ ràng đã hint nhiều điều cho cả bọn. Bác ý mà nghĩ vậy, thì chắc hẳn đó là khó khăn của số đông rồi.
Các bạn nhận thấy điều gì từ câu chuyện này?
LeoX thì nhận thấy ở đây cả bài học đầu tư lẫn bài học về phát triển bản thân. Các nguyên lý gốc ở đây không thay đổi, dù bạn có là ai có bao nhiêu tiền hay trình độ học thức hay kiến thức ở mức độ nào, nó vẫn đúng. Đó là:
- Tư duy bản chất và không sợ khác biệt. Ai cũng trồng sắn trồng ngô, mình đi một hướng khác lại là an toàn. Ai cũng thích lợi nhuận nhanh, thích trade mình nhìn dài hạn hơn cũng là tách ra khỏi đám đông – miễn là đừng trở thành nhà đầu tư dài hạn bất đắc dĩ kiểu lỡ mua trading rồi lỗ thì cầm luôn í nhé. Tách được ra khỏi tâm lý bầy đàn đòi hỏi ta phải chịu khó tư duy và hiểu vấn đề từ bản chất.
- Đừng tự đưa mình vào giới hạn và các bẫy nợ bởi sự hưởng thụ quá sớm. Mua điện thoại mới, xe mới, ti vi mới … sướng được nhất thời nhưng hậu quả là nó giới hạn sự tự do lựa chọn của bạn. Một người ung dung trồng cây lâu năm vì có dòng tiền mạnh, một người đầu tư được dài hạn vì họ không cậy nhờ vào dòng tiền đầu tư để đáp ứng chi phí cuộc sống, một doanh nghiệp có khả năng đầu tư lớn cho tăng trưởng dài hạn vì có dòng tiền mạnh, một quốc gia tăng trưởng được bền vững vì quốc gia đó không phải nền kinh tế tiêu xài.
- Không dành cho người lười. Dù là bác giúp việc, hay là bản thân LeoX, thì sự giống nhau cơ bản là không lười – không lười làm việc – không lười tư duy. Bác giúp việc thu xếp rất khôn khéo về quản lý cả tiền và thời gian sao cho hiệu quả, cũng không ngại làm thêm việc để có thêm tiền. LeoX cũng phải dành thời gian “làm bài về nhà” kỹ càng. BĐS hay cổ phiếu đều tập hợp dữ liệu để phân tích so sánh chứ không đơn thuần chỉ dựa vào trực giác hay kinh nghiệm. Nếu lười chỉ trông mong người khác chỉ cho thì sẽ mãi phụ thuộc và quan trọng là cũng chả biết rút kinh nghiệm lần sau như thế nào. Có thể kiếm tiền được nhờ may, nhưng ở đời sẽ may được bao nhiêu lần?
- Niềm tin vào bản thân và hệ giá trị riêng. Dù là LeoX hay bác giúp việc, thì đều có điểm chung là có 1 hệ giá trị riêng và 1 niềm tin sắt đá vào bản thân. Mặc dù là bác giúp việc, nhưng bác rất hiểu mình muốn gì và sẵn sàng hi sinh cho nó, chứ không vì bạn bè hàng xóm ý kiến dèm pha mà thay đổi bản thân. Ta sẽ phải thay đổi bao nhiêu lần theo con mắt của bấy nhiêu người ? Mỗi chúng ta nên có 1 mục đích để theo đuổi và 1 hệ giá trị trên đường đi đến đích đó. Hành trang có thể là kiến thức, kinh nghiệm, bài học, là sự chia sẻ của người khác, nhưng trên tất thảy mình phải hiểu bản thân và có niềm tin với chính mình. Người không rõ mình muốn gì, không có một hệ giá trị hay mục đích rõ ràng, sẽ thường hay nghi ngờ bản thân và dễ bỏ cuộc giữa chừng.
Kể câu chuyện về bác giúp việc để thấy là: nhìn vào vẻ bề ngoài thì có vẻ sẽ nhìn thấy nhiều sự khác nhau. Nhưng nhìn sâu vào bản chất, LeoX thấy bản thân mình trong bác giúp việc, bác giúp việc chắc hẳn cũng thấy bản thân mình trong LeoX. Giả có sinh ra ở quê, chắc hẳn LeoX cũng dễ trở thành 1 bác giúp việc kiểu như vậy lắm. :D
